Likert Yönetim Modeli NEdir

Michigan Üniversitesi profesörlerinden Rensis Likert,  1961 yılında insan üzerine çalışmalar yapan Elton Mayo ve Douglas Mc Gregor’un etkisi altında kalarak bu modeli ileri sürmüş  ve çalışmasını “Beşeri Organizasyon“ adlı kitapta açıklamıştır. Bir örgütün en önemli faktörünün insan kaynakları olduğunu savunan Likert, yönetici davranışlarını dört grupta toplamış ve X teorisinden Y teorisine geçişi öneren bir model oluşturmuştur. Likert yönetim modeli  dört aşamalıdır ve birden dörde kadar süreklilik içindedir. Sistemler tek tek incelendiğinde yöneticilerin insana verdiği değerin değişimini ortaya çıkmaktadır.

Sistem 1 : İstismarcı- Otokratik Sistem

Astlara güvenmez,

Astların kararlarına katılması konusunda özgürlük tanımaz,

Kararları üst düzeyde alırlar,

Astlar korku, tehdit ve ceza ile çalıştırılır,

Biçimsel olmayan örgüt, biçimsel örgüte karşı bir yapı olarak görülür,

Ödüllendirme söz konusu değildir,

Her koşulda maksimum verim ister.

Sistem 2: İyiliksever- Otokratik Sistem 

Astlara güven duyuldu,

Nadiren görüşleri alındı,

Cezayı affeder, ara sıra ödüllendirilir,

İnisiyatif tanınmaz,

Çalışkanlığı ön planda tutar,

Kontrol üst kademenin elindedir,

Biçimsel örgütün varlığından söz edilir.

Sistem 3: Katılımcı Sistem

Astlarına belirli ölçüde güvenir,

Önemli kararları kendisi vermeyi tercih eder,

Oldukça inisiyatif tanır,

Genellikle astların görüşlerini alır,

İşlerin yürütülmesini astlara bırakır,

Astlara sorumluluklar verir,

Başarılı olanları değerlendirir,

İyi bir kontrol sistemi kurar,

Biçimsel olmayan örgütün varlığını kabul eder.

Sistem 4: Demokratik Sistem

Astlarına her konuda tam güvenir,

Genellikle astlarının görüşlerini alır,

Grup çalışmalarını sever, geniş inisiyatif kullandırır,

Kararların birlikte alınmasını ister,

Haberleşme hem dikey hem de yataydır,

Astlarına geniş sorumluluklar ve yetki verir, Ödüllendirme esastır,

Biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt birbirinin aynıdır.

Günümüzde endüstriyel kuruluşlar genellikle Sistem 2 ve Sistem 3 yaklaşımlarına uygun biçimde yönetilmektedir. Likert’e göre işletme, Sistem 1 ‘den Sistem 4’e ne kadar yaklaşırsa o kadar başarılı olur. Yine Sistem 3 ve Sistem 4 de ise çalışanların memnun ve verimliliğin yüksek olduğu savunulmaktadır.

İşini yapan güçlü lider yöneticiler sayesinde çalışmaların motivasyonu, performansı ve verimliliği artmaktadır.