Motivasyon Artırma Yolları

Motivasyonunu Kaybeden Profesyoneller İçin Yol Haritası

Tükenmişlik, Anlamsızlık ve Sessiz Yorgunluk Arasından Yeniden Güçlenerek Çıkmak

Motivasyon Kaybı Bir Sorun Değil, Bir Mesajdır

“Motivasyonum yok” cümlesi, günümüz iş dünyasında artık neredeyse bir meslek hastalığı hâline gelmiş durumda. İlginçtir ki bu cümleyi kuran insanların büyük çoğunluğu ne işini sevmeyen ne de çalışmaktan kaçan kişiler. Aksine, bu cümle çoğunlukla sorumluluk alan, işini ciddiye alan, beklentileri sırtlanan ve uzun süredir ayakta kalmaya çalışan profesyonellerin ağzından çıkıyor.

Motivasyon kaybı, çoğu zaman yanlış anlaşılan bir durumdur. Çünkü dışarıdan bakıldığında bu hâl tembellik, isteksizlik ya da disiplinsizlik gibi algılanabilir. Oysa işin gerçeği çok daha derindedir. Motivasyon kaybı genellikle bir karakter sorunu değil, uzun süredir duyulmayan bir iç sesin sonucudur.

İnsan bir noktadan sonra şunu fark eder:Çalışmaktadır ama ilerlemiyordur.Koşmaktadır ama bir yere varamıyordur.Başarmaktadır ama tatmin olmuyordur.

İşte bu yazı, tam olarak bu noktada duran insanlar içindir. Sabah işe gitmekte zorlananlar, eskiden hevesle yaptığı işi artık otomatik pilotta yapanlar, “ben ne ara böyle oldum?” diye kendi kendine soranlar için…

Bu bir motivasyon konuşması değil.Bu bir toparlanma metnidir.

1. MOTİVASYON KAYBI NEDİR, NE DEĞİLDİR?

Motivasyon kaybını doğru tanımlamadan çözmek mümkün değildir. Çünkü yanlış tanım, yanlış çözüm doğurur.

Motivasyon kaybı; tembellik değildir. Zayıflık değildir. Başarısızlık hiç değildir. Çoğu zaman motivasyon kaybı, kişinin uzun süredir kendine rağmen bir hayat sürdürmesinin sonucudur.

İnsanlar motive olamadıkları için değil, kendilerini sıkışmış hissettikleri için zorlanırlar. Sürekli beklenti karşılamak, sürekli güçlü görünmek, sürekli ayakta kalmak zorunda olmak; bir süre sonra insanın içsel enerjisini sessizce tüketir.

Motivasyon düşüşü, zihnin ve bedenin verdiği bir sinyaldir. “Burada bir uyumsuzluk var” deme şeklidir. Bu sinyali bastırmak geçici çözüm sağlar, anlamak ise kalıcı dönüşüm yaratır.

2. PROFESYONELLER NEDEN MOTİVASYONUNU KAYBEDER?

Anlamın Yavaş Yavaş Kaybolması

Bir iş, yalnızca yapılması gereken bir görev hâline geldiğinde motivasyon kaçınılmaz olarak düşer. İnsan yaptığı işin neye hizmet ettiğini, neden önemli olduğunu ve kendisi için ne ifade ettiğini göremez hâle geldiğinde içsel bağ kopar.

Bu noktada kişi dışarıdan başarılı görünse bile içeride başka bir soru dolaşmaya başlar:“Ben burada ne yapıyorum?”

Bu soruya net bir cevap yoksa, performans da ruh da yorulur.

Bitmeyen Koşu Bandı

Bir hedef biter, yenisi başlar. Bir proje tamamlanır, diğeri gelir. Ancak durup bakmak, nefes almak, yapılanı görmek ve takdir etmek yoktur. Sadece bir sonraki adım, bir sonraki beklenti, bir sonraki teslim tarihi…

Bu sürekli koşma hâli, zamanla şu duyguyu üretir:“Ne yaparsam yapayım yetmiyor.”

İşte bu duygu motivasyonun en sinsi düşmanıdır.

Takdir Görmeyen Emek

İnsanlar sadece para için çalışmaz. Görülmek, fark edilmek ve emeğinin anlamlı olduğunu hissetmek ister. Takdir edilmediğinde, yapılan iş görünmez hâle gelir. Görünmeyen emek ise zamanla geri çekilir.

Bu geri çekilme sessizdir ama etkilidir.

Kontrol Alanının Daralması

Kendi işi üzerinde söz sahibi olamamak, sürekli başkalarının kararlarına göre hareket etmek, inisiyatif alamamak… Bunlar motivasyonu yavaş yavaş tüketen unsurlardır. İnsan kontrol edemediği bir alana duygusal bağ kurmakta zorlanır.

İçsel Çatışma

Bazen sorun iş değildir. Sorun, kişinin geldiği yer ile olmak istediği yer arasındaki mesafedir. Dışarıdan “iyi” görünen bir hayat, içeride ciddi bir yabancılaşma yaratabilir.

“Bu ben miyim?” sorusu cevapsız kaldıkça motivasyon yerini boşluk hissine bırakır.

3. MOTİVASYONU DOĞRU TANIMLAMAK

Motivasyon çoğu zaman yanlış anlaşılır. Sanki sürekli yüksek bir enerji hâli, bitmeyen bir istekmiş gibi düşünülür. Oysa motivasyon; enerji, anlam ve kontrolün bir araya gelmesiyle oluşan bir dengedir.

Enerji olmadan motivasyon sürdürülemez.Anlam olmadan motivasyon köksüzdür.Kontrol olmadan motivasyon kırılgandır.

Bu üç alandan biri eksildiğinde motivasyon düşer. Üçü birden zayıfladığında ise tükenmişlik başlar.

4. MOTİVASYONU YENİDEN İNŞA ETME YOL HARİTASI

Motivasyon geri kazanılabilir. Ancak bu, “bir pazartesi kararıyla” ya da geçici heveslerle olmaz. Bilinçli ve dürüst bir süreç gerektirir.

İlk adım durmaktır. Gerçekten durmak. Kendine şu soruları sormak:Beni şu an en çok yoran ne?Neyi sürdürmek zorunda hissediyorum?Neyi istiyorum ama sürekli erteliyorum?

Bu sorular rahatsız edicidir ama iyileştiricidir. Çünkü motivasyon çoğu zaman cevaplarda değil, sorularda saklıdır.

Büyük hayat soruları yerine küçük netlikler aramak gerekir. “Hayatımda ne yapacağım?” sorusu insanı kilitler. Onun yerine “Bu hafta beni biraz daha iyi hissettirecek küçük adım ne?” sorusu hareket yaratır.

Motivasyon, büyük sıçramalarla değil; küçük kazanımlarla geri gelir.

5. KENDİNLE KONUŞMA DİLİ

Bir profesyonelin motivasyonunu en çok düşüren şeylerden biri, kendi iç sesiyle kurduğu sert ilişkidir. “Yine başaramadım”, “Herkes ilerliyor, ben kaldım”, “Bu yaşta hâlâ bunlarla mı uğraşıyorum” gibi cümleler zihinsel enerjiyi hızla tüketir.

Oysa motivasyon, kendine karşı daha adil bir dil kurulduğunda güçlenir. Zorlanmayı inkâr etmeden, ama kendini suçlamadan ilerlemek mümkündür. motivasyon artırma yolları

6. MOTİVASYON VE DİSİPLİN

En önemli gerçek şudur: Motivasyon her zaman önce gelmez. Çoğu zaman hareket ettikten sonra gelir. Bu yüzden motivasyonu beklemek yerine, küçük ama bilinçli adımlar atmak gerekir.

Her gün motive uyanılmaz. Ama her gün bir şey yapılabilir. Motivasyon, çoğu zaman yolda bulunur.

Motivasyon Kaybolmaz, Bastırılır

Motivasyon aslında kaybolmaz. Görülmeyen, duyulmayan ve ertelenen bir ihtiyaca dönüşür. Doğru sorular sorulduğunda, doğru sınırlar çizildiğinde ve anlam yeniden kurulduğunda motivasyon kendiliğinden geri gelir.

Motivasyon, daha fazlasını yapmak değil; kendinle daha dürüst bir ilişki kurabilmektir.

Bu yazı geçici bir moral metni değil; profesyoneller için bir yeniden hizalanma rehberidir.mentorhe.com’da bu tarz içeriklerle amacımız; insanları motive etmekten çok, kendilerini yeniden duymalarını sağlamaktır.